Zarf tümleci nedir nasıl bulunur? - Kamil Baki

Cümlenin ögeleri belli bir sıra içinde bulunur. Önce temel öge olan yüklem ve özne bulunur. Daha sonra yardımcı ögeler (tümleçler) bulunur.

Zarf tümleci (belirteç tümleci): Yüklemi durum, zaman, miktar, yer-yön... bakımından tamamlayan tümleçlerdir.

Yükleme nasıl, ne zaman, ne kadar, nereye, niçin (ne diye, niye, neden) soruları yöneltilerek bulunur.

Eve yürüyerek gitmişler. / nasıl-yürüyerek-zarf tümleci
Dün sizi iki defa aradık. / ne zaman-dün-zarf tümleci
Çok mu beklettim sizi? / ne kadar-çok-zarf tümleci
Konuyu bilmediğim için soruları yanıtlayamadım. / niçin-konuyu bilmediğim için-zarf tümleci
Annemler yukarı çıktı. / nereye-yukarı-zarf tümleci

Not: Nereye sorusuna yanıt veren öge yalın haldeyse zaf tümleci, e halindeyse dolaylı tümleçtir.

Nesne nedir nasıl bulunur? - Kamil Baki

Cümlenin ögeleri belli bir sıra içinde bulunur. Önce temel öge olan yüklem ve özne bulunur. Daha sonra yardımcı ögeler (tümleçler) bulunur.

Nesne (düz tümleç): Öznenin yaptığı işten doğrudan etkilenen ya da eyleme konu olan cümlenin yardımcı ögesidir.

Nesneler ya yalın halde ya da ismin i halindedir. Yalın haldeki nesnelere belirtisiz nesne, i halindeki nesnelere ise belirtili nesne denir.

Belirtisiz nesneler yükleme sorulan ne, belirtili nesneler ise neyi, kimi, nereyi soruları yöneltilerek bulunur.

Sana güncel bir kitap vereyim. / ne-güncel bir kitap- belirtisiz nesne

Selda'yı çok ama çok seviyoruz. / kimi-Selda'yı- belirtili nesne
Mavi çantayı sana vereyim. / neyi-mavi çantayı-belirtili nesne
Ankara'yı pek sevmiyormuş. / nereyi-Ankara'yı-belirtili nesne

Dolaylı tümleç nedir nasıl bulunur?

Zamirler yüklem olabilir mi?

Zamirler ek-eylem aldıklarında yüklem olabilirler.

Böyle davranmam gerektiğini söyleyen kendisiydi. / zamir-yüklem
Olay yaratan odur. / zamir-yüklem
İstedeği buymuş. / zamir-yüklem 

Ne sorusu hangi ögeyi sorusu buldurur? - Kamil Baki

Ne sorusu hem özneyi hem de belirtisiz nesneyi bulduran bir soru sözcüğüdür?

Yükleme sorulan ilk ''ne'' sorusu özneyi, özneden sonraki ''ne'' sorusu ise belirtisiz nesneyi buldurur.

Başıma taş düştü. / ne düştü / taş / özne

Başıma taş attı. / kim attı / o / özne, / ne attı / taş / belirtisiz nesne

Zamirler yüklem olabilir mi?

Zamirler, ek-eylem aldıklarında cümlede yüklem görevi üstlenirler.

Böyle davranmam gerektiğini söyleyen kendisiydi. / zamir-yüklem
Çocuklara yardım eden oymuş. / zamir-yüklem
Bunları söyleyen kesinlikle odur. / zamir-yüklem
Bunları yapan sensen sana yardım etmem. / zamir- yüklem (yan-cümle)

Ne sözcüğü hangi ögeyi buldurur? - Kamil Baki

''Ne'' sözcüğü hem özneyi hem de belirtisiz nesneyi bulduran bir soru sözcüğüdür. Yükleme sorulan ilk ''ne'' sorusu özneyi, özneden sonraki ''ne'' sorusu belirtisiz nesneyi buldurur.

Kafama taş düştü. / Ne düştü? / taş / özne
Kafama taş attı. / Kim attı? / o / özne; Ne attı? / taş / belirtisiz nesne

Nesneyi bulduran soru sözcükleri nelerdir?

Nesneler ya yalın haldedir ya da ismin i halindedir. Yalın haldeki nesnelere belirtisiz nesne, i halindeki nesnelere belirtili nesne denir.

Belirtisiz nesne, ''ne''; belirtili nesne ''neyi'', ''kimi'', ''nereyi'' sorularıyla bulunur.

Ablası kazak almış Ayşen'e. / ne / kazak

Çantayı emanete bıraktık. / neyi / çantayı
Sizi hep sevdim, seveceğim. / kimi / sizi
İzmir'i çok özlemiş. / nereyi / İzmir'i

Yardımcı ögeler nelerdir? - Kamil Baki

Bir cümlede bulunması zorunlu olmayan (temel ögeler dışındaki ögeler) ögelere yardımcı öge denir. Bu ögeler cümlenin kapsamını genişleten ögelerdir.

Yardımcı ögeler:

Nesne (düz tümleç)
Dolaylı tümleç (yer tamamlayıcı)
Zarf tümleci (belirteç tümleci)
Edat tümleci (ilgeç tümleci)