Kamil Baki - Dil ve Anlatım Bilgisi / Adlarla (İsim) İlgili Konu Anlatımları

Terlik (ad)

🔸Adların alabildiği çekim ekleri nelerdir? - Kamil Baki

🔸Zamirler ve Ad Tamlamaları - Kamil Baki

🔸Özel adlara getirilen hangi ekler kesme işaretiyle ayrılmaz? - Kamil Baki

🔸Çoğul eki (-ler / -lar) adlara nasıl gelir? - Kamil Baki

🔸Çoğul ad nedir? - Kamil Baki

🔸Tekil ad nedir? - Kamil Baki

🔸Adlar cümlede yüklem olabilir mi? - Kamil Baki

🔸Varlıklara verilişlerine göre adlar kaça ayrılır? - Kamil Baki

🔸Varlıkların oluşuna göre adlar kaça ayrılır? - Kamil Baki

🔸Tür adları özel ad olarak kullanılabilir mi? - Kamil Baki

🔸Türemiş ad nedir? - Kamil Baki

🔸Özel adlara getirilen yapım ekleri nasıl yazılır? - Kamil Baki

🔸Adlarda küçültme nedir? - Kamil Baki

🔸Özel ad nedir? - Kamil Baki

🔸Adların (isim) cümledeki görevleri nedir? - Kamil Baki

🔸Türleri bakımından adlar kaça ayrılır? - Kamil Baki

🔸Basit ad nedir? - Kamil Baki

🔸Küçültme adı yapan ekler nelerdir? - Kamil Baki

🔸Küçültme adı ile küçültme sıfatı arasında ne fark vardır? - Kamil Baki

🔸Birleşik ad nedir? - Kamil Baki

🔸Tamlananı zamir olan ad tamlaması nedir? - Kamil Baki

🔸Tamlayanı eylemsi olan ad tamlaması nedir? - Kamil Baki

🔸Addan türemiş ad nedir? - Kamil Baki

🔸Küçültme adı nedir? - Kamil Baki

🔸Addan türemiş ad nedir? - Kamil Baki

🔸Bir adla ilgili ''birden fazla sıfat'' olabilir mi? - Kamil Baki

🔸Eylemden türemiş ad nedir? - Kamil Baki

🔸Tür adı nedir? - Kamil Baki

🔸Tamlayanı zamir olan ad tamlaması nedir? - Kamil Baki

🔸Yapıları bakımından adlar kaça ayrılır?

🔸Topluluk adı nedir? - Kamil Baki

🔸Zincirleme ad tamlaması nedir? - Kamil Baki

Adlar (isimler) - Kamil Baki

• Ad Nedir?
• Varlıklara Verilişlerine Göre Adlar Kaça Ayrılır?
• Tür Adı Nedir?
• Tür Adları Özel Ad Olarak Kullanılabilir mi?
• Özel Adlara Getirilen Hangi Ekler Ayrılmaz? 
• Özel Adlara Getirilen Yapım Ekleri Nasıl Yazılır?
• Varlıklara Oluşlarına Göre Adlar Kaça Ayrılır?
• Varlıkların Sayısına Göre Adlar Kaça Ayrılır?
• Tekil Ad Nedir?
• Çoğul Ad Nedir?
• Çoğul Eki (-ler / -lar) Adlara Nasıl Getirilir?
• Topluluk Adı Nedir?
• Adlar Cümlede Yüklem Olabilir mi?
• Ay ve Gün Adları Nasıl Yazılır?
• Türemiş Ad Nedir?
• Yansımadan Türemiş Ad Nedir?
• Adlarda Küçültme Nedir?
• Ad Tamlamalarında Tamlayanla Tamlanan Arasına Sözcük Girer mi?
• Zincirleme Ad Tamlaması Nedir?
• Zamirler ve Ad Tamlamaları
• Ad Çekim Eki Nedir?
• Tamlayanı ve Tamlananı Zamir Olan Ad Tamlaması
• Ad Durum Eki Nedir? 
• Tamlayanı Düşmüş Ad Tamlaması Nedir?
• Ad Tamlamalarında Tamlanan Eki Düşer mi?
• Addan Türemiş Ad Nedir?
• Ad Tamlamaları Başka Bir Adın Sıfatı Olabilir mi?
• Tamlayanı Eylemsi Olan Ad Tamlaması Nedir?
• Tamlananı Eylemsi Olan Ad Tamlaması Nedir?
• Ad Çekim Eki Nedir?
• Türkçede Adlar Nasıl Çoğullanır?
• -den Ekinin İşlevleri Nelerdir?
• Yansımadan Türemiş Ad Nedir?
• Küçültme Adı Nedir?
• Adların Cümledeki Görevleri Nelerdir?
• Yapıları Bakımından Adlar Kaça Ayrılır?

Basit ad nedir? - Kamil Baki

Yapım eki almamış, başka bir sözcükle birleşmemiş adlara basit ad denir.

deniz
çiçek
göz
kelebek
gün

Not: Çekim ekleri sözcüklerin yapısını değiştirmez.

çiçek-ler / basit ad
deniz-i / basit ad
çiçeğ-e / basit ad

⭐Kamil Baki - Dil ve Anlatım Bilgisi / Adlarla (İsim) İlgili Konu Anlatımları

Birleşik ad nedir? - Kamil Baki

İki sözcüğün birleşmesiyle oluşan adlara, birleşik ad denir.

pazartesi ( pazar-ertesi)
kaynana (kayın-ana)
gecekondu (gece-kondu)
mirasyedi (miras-yedi)
biçerdöver (biçer-döver)
Beşiktaş (Beşik-taş)
başhekim (baş-hekim)
ustabaşı (usta-başı)
huzurevi (huzur-evi)
çayhane (çay-hane)

Not: Tüm birleşik adlar bitişik yazılmaz. Bazı birleşik adlar ayrı yazılır.

deve kuşu
deniz yılanı
meyan kökü
şeker kamışı
el sabunu
toplu iğne
kol saati
safra kesesi
yazar kasa
yasa dışı
yanı sıra

⭐Kamil Baki - Dil ve Anlatım Bilgisi / Adlarla (İsim) İlgili Konu Anlatımları

Eylemden türemiş ad nedir? - Kamil Baki

Eylem kök ve gövdelerinden yapım ekleriyle yeni adlar türetilebilir.

dur-ak
eylem yapım eki
eylemden türemiş ad

sil-gi / eylemden türemiş ad
yaz-gı / eylemden türemiş ad
yaz-ı / eylemden türemiş ad
öğret-men / eylemden türemiş ad
öğren-ci / eylemden türemiş ad

Uygulama

Aşağıdaki cümlelerdeki eylemden türemiş adları bulun.

Arkadaşın önce görgü nedir onu öğrensin, sonra yanıma gelsin.
Hemen bir dilek tut, yıldız kaydı.
Bu işletmeyi biz toprağı tırnaklarımızla kazıyarak kurduk.
Son yapılan çizimleri pek beğenmedim, demişsin.
Dün kaçaklarını çoğu polis tarafından yakalanmış.




Arkadaşın önce görgü nedir onu öğrensin, sonra yanıma gelsin.
Hemen bir dilek tut, yıldız kaydı.
Bu işletmeyi biz toprağı tırnaklarımızla kazıyarak kurduk.
Son yapılan çizimleri pek beğenmedim, demişsin.
Dün, kaçakların çoğu polis tarafından yakalanmış.

Yapıları bakımından adlar kaça ayrılır?

Yapıları bakımından adlar üçe ayrılır: basit adlar, türemiş adlar, birleşik adlar.

Basit adlar: Yapım eki almamış, başka bir sözcükle birleşmemiş adlardır.
kalem, deniz, insan, çiçek, Türk, sarı...

Türemiş adlar: Sözcük kök ve gövdelerinden yapım ekleriyle oluşturulmuş adlardır.
sev-gi, kitap-lık, çanta-çı, Türk-çe, ses-siz-lik...

Birleşik adlar: En az iki sözcük birleşmesiyle oluşmuş adlardır.
aslan-ağzı, Kara-deniz, uçak-savar, gök-yüzü...

Uygulama

Aşağıdaki altı çizili adların yapısını belirtin.

Masaya elindeki hanımeli demetini bıraktı genç kadın.
Yolcular söylenmeye başlayınca şoförümüz arabayı kıyıya çekti.
Gözlemlerimi öğretmenimle paylaşmayı çok istiyorum.
Dershaneye küçük bir kitaplık yaptıracakmış yöneticiler.
Sevgililer günü önümüzdeki cumartesi mi?


Masaya elindeki hanımeli demetini bıraktı genç kadın. / basit, birleşik, basit
Yolcular söylenmeye başlayınca şoförümüz arabayı kıyıya çekti. / türemiş, basit, basit
Gözlemlerimi öğretmenimle paylaşmayı çok istiyorum./ türemiş, türemiş, türemiş
Dershaneye küçük bir kitaplık yaptıracakmış yöneticiler. / birleşik, türemiş, türemiş
Sevgililer günü önümüzdeki cumartesi mi? / türemiş, basit, birleşik