Yüklemi fiilimsi olan cümleler isim cümlesi mi fiil cümlesi midir? - Kamil Baki

 

Fiilimsiler isim soylu (isim, sıfat, zarf) sözcüklerdir. Bu sözcükler isim soylu sözcükler gibi ek-fiil aldıklarında yüklem olabilirler. 

Yüklemi isim soylu bir sözcük olan her cümle isim cümlesidir.

Tek isteği bu şehirde yaşa-mak-tı. (isim-fiil) / Ad cümlesi

O hep ara-y-an-dı, sor-an-dı. (sıfat-fiil) / Ad cümlesi

Bu yazıda takıldığı tek söz koş-up-muş. (zarf-fiil) / Ad cümlesi

Not: Bu cümlelerin olumsuzu -me / -ma ekiyle değil, "değil" sözcüğüyle yapılır.

Tek isteği bu şehirde yaşa-mak değildi.

O hep ara-y-an sor-an değildi.

Bu yazıda takıldığı tek söz koş-up değilmiş.

Yalın durumda olmak ne demektir? - Kamil Baki

Yalın durumda olmak; ad soylu bir sözcüğün, ad durum eklerinden hiçbirini almamış olması demektir. 

Kapı sezsizce açıldı.

Biz Ankara'yı çok seviyoruz.

Sabahleyin Ayla okula gitti.

Size de bir çanta verelim.

Yalın durumdaki sözcüklerin cümledeki görevi özne ya da belirtisiz nesnedir.

Öğretmen, öğrencisini geleceğe hazırlayandır. (özne-yalın halde)

Bu gül gerçekten güzel kokuyor. (özne-yalın halde)

Kırmızı sana yakışıyor. (özne-yalın halde)

Anneme kazak aldık geçen hafta. (belirtisiz nesne-yalın halde)

Size bir demet sevgi getirdim. (belirtisiz nesne-yalın halde) 

Not: Bir sözcük çoğul eki ya da iyelik eki almış olsa da, ad durum eklerinden hiçbirini almadığı sürece, yalın haldedir. 

Çocuklar iki gün önce bizi aradı.

Arkadaşlar, kıyafetiniz okul için uygun değil! 

Bu gömleğin yakası iyice yıpranmış.

Doğrudan Anlatım Nedir? - Kamil Baki

Üçüncü kişiye ait bir sözün hiç değiştirilmeden, söyleyenin ağzından çıktığı gibi, aktarılmasıdır.

Atatürk; yurtta sulh, cihanda sulh, demiş.
Ablam bana "Sevil, ben seni hiç anlamıyorum." dedi.
Atalarımız, iki dinle, bir söyle, diye boşuna söylememiş.

Not: Üçüncü kişiye ait sözler aktarma cümlesi olarak adlandırılır. Aktarma cümleleri tırnak ("........") içinde verilebileceği gibi, tırnak içine alınmadan da verilebilir. Tırnak içine alınmadıysa aktarma cümleleri iki virgül arasında gösterilir.

TYT Türkçe Deneme Sınavı 1