Basit cümle nedir? - Kamil Baki

İçinde bir tek yargı bulunan cümlelere basit cümle denir.


Hemen ödevlerini yap.
İzmir'e bayılıyor teyzem.
Öğretmenmiş arkadaşlarının çoğu.

Not: Yüklemler ve eylemsiler yargı bildirir.

Bir cümlede yargı sayısı nasıl saptanır?

Yan cümlenin görevi nasıl saptanır?

Yan cümlenin görevini saptayabilmek için cümledeki eylemsiyi görmek gerekir. Eylemsiyi görmeden yan cümlenin görevini saptamak mümkün değildir.

Okula giderken Aysel'i gördük. (giderken-eylemsi)

Okula giderken - yan cümle (eylemsiler kendilerinden önceki sözcüklerle öbekleşir)
Aysel'i gördük. - temel cümle

Yan cümlenin görevi: zarf tümleci ( yan cümlenin görevini saptayabilmek için cümleyi ögelerine ayırmak gerekir.

Bir cümlede birden çok eylemsi olabileceği için birden çok yan cümle de olabilir.

Gelen gideni aratır. (gelen-eylemsi, giden-eylemsi)

gelen: yan cümle, görevi: özne
giden: yan cümle, görevi: nesne

Not: Yan cümle temel cümlenin öznesi, nesnesi, tümleci ya da bu ögelerin nesnesi olabilir.

Kitap okumak beni mutlu ediyor. / yan cümle: özne
Yarın sizi  aramaya çalışacağım. / yan cümle: dolaylı tümleç
Gülmeyi, konuşmayı gerçekten özlemişim./ yan cümle: nesne

Yargı sayısına göre cümleler kaça ayrılır?

Yapısına göre cümleler kaça ayrılır?