sıfatlar etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
sıfatlar etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

2015/03/14

Adlaşmış sıfat ile adlaşmış sıfat-fiil arasında ne fark vardır? - Kamil Baki


Adlaşmış sıfat, niteleme sıfatlarının bir adı karşılayacak biçimde kullanılan biçimleridir.

Tembeller başarılı olamaz. (tembeller: tembel kişiler)
Hastamızı dün hastaneye yatırdı doktorumuz. (hasta: hasta kişi)
Genç, kendine inanan, kendine güvenendir. (genç: genç insan)
Arkadaşın mertse, seni namerte muhtaç etmez. ( mert: mert insan, namert: namert kişi)

Adlaşmış sıfat-fiil ise sıfat-fiilerin ad olarak kullanılan biçimleridir.

Geleni tanıyorum. (gelen: gelen kişi / gelen: sıfat-fiil)
Ölmüşün, kurttan korkusu olmaz. (ölmüş:ölmüş kişi, ölmüş: sıfat-fiil)
Bildiklerini yap, bilmediklerini bırak. ( bildik: bildiğin sorular / bildik: sıfat-fiil)

Aşağıdakilerin hangisinde hem sıfat-fiil hem de adlaşmış sıfat vardır? 

A) Vapurdan suya atlayanlara gençler el sallıyordu.
B) İyiliği bilmeyenlerden uzak durun, dayım.
C) Şöyle geçmiş günleri hatırlayalım bir.
D) Sonunda o uslanmazı da uslandırdı babası.
E) Yaralıları bir an önce hastaneye yetiştirmeliyiz.


Doğru yanıt: A

atlayanlar: adlaşmış sıfat-fiil
gençler: adlaşmış sıfat



⭐Kamil Baki - Dil ve Anlatım Bilgisi / Sıfatlarla (Ön Ad) İlgili Konu Anlatımları




2014/01/11

Örneklerle Adlaşmış Sıfatlar - Kamil Baki


Uygulama

Dün akşam ana yolda büyük bir kaza olmuştu. Gençler, yaralılara yardım etmek için çırpınıyordu. O sırada bir ambulans geldi, şoför ambulansı uygun bir yer aldı. Gençlerden biri bağırdı, önce kırmızılıyı alın, çok kan kaybediyor. Görevliler o tarafa yöneldi. Hemen yaralıyı sedyeye aldı ve ambulansa yöneldi. O sırada telsizde bir anons duyuldu, yaşlılara ve çocuklara öncelik verin. Ambulanstaki doktor anonsu tamamladı, yaşlı ve çocukların ağırları...

Parçadaki Adlaşmış Sıfatlar

gençler: genç kişiler
yaralılar: yaralı kişiler
kırmızılı: kırmızı kıyafetli kişi
görevliler: görevli kişiler
yaşlılar: yaşlı kişiler
ağırlar: ağır yaralılar

Not: Adlaşmış sıfatlar, niteleme sıfatlarının başka bir adın anlamını içerek şekilde kullanılan biçimleridir.





2013/12/11

Sıfat tamlaması nedir? - Kamil Baki


Sıfatlar tamlama durumunda olan sözcüklerdir.

Bir adla bir sıfatın oluşturduğu bu türden tamlamalara sıfat tamlaması denir.

yeşil örtü / niteleme sıfatıyla kurulmuş sıfat tamlaması
bu kitap / işaret sıfatıyla kurulmuş sıfat tamlaması
birkaç öğrenci / belgisiz sıfatla kurulmuş sıfat tamlaması
iki kişi / asıl sayı sıfatıyla kurulmuş sıfat tamlaması
dördüncü kat / sıra sıfatıyla kurulmuş sıfat tamlaması
ikişer elma / üleştirme sıfatıyla kurulmuş sıfat tamlaması
yüzde iki pay / kesir sayı sıfatıyla kurulmuş sıfat tamlaması
hangi ev / soru sıfatıyla kurulmuş sıfat tamlaması

Not: ''Sıfat tamlamaları''nda birinci sözcük ya da söz öbeği sıfat, ikinci sözcük ya ad ya da zamirdir.



⭐Kamil Baki - Dil ve Anlatım Bilgisi / Sıfatlarla (Ön Ad) İlgili Konu Anlatımları

Sıfat tamlamaları başka bir adın sıfatı olabilir mi? - Kamil Baki


Sıfat tamlamaları diğer sıfatlar gibi başka bir adın sıfatı olarak kullanılabilir. Bu türden sıfatlara öbekleşmiş birleşik sıfat denir.

bir bardak / sıfat tamlaması
bir bardak su / ''bir bardak'' su sözcüğünün sıfatı olarak kullanılmıştır

iki kilo / sıfat tamlaması
iki kilo un / ''iki kilo'' un sözcüğünün sıfatı olarak kullanılmıştır.



⭐Kamil Baki - Dil ve Anlatım Bilgisi / Sıfatlarla (Ön Ad) İlgili Konu Anlatımları





2013/12/05

Adlaşmış sıfat nedir? Kamil Baki


Niteleme sıfatlarının başka bir adı karşılayacak biçimde kullanılan biçimlerine adlaşmış sıfat denir.

Yaralıyı
hastaneye kaldırmışlar. / yaralı kişiyi
Gençlere iyi bir gelecek hazırlayalım. / genç insanlara
Ablamın eskilerini bana giydiriyorsunuz. / eski kıyafetlerini

Aşağıdakilerin hangisinde tamlayanı adlaşmış sıfat olan bir ad tamlaması vardır? 

A) Akacak kan damarda durmaz.
B) Yalancının mumu yatsıya kadar yanar.
C) Bal bal demekle ağız tatlanmaz.
D) Yazın gölge hoş, kışın çuval boş.
E) Gülü seven, dikenine katlanır.

Doğru yanıt: B



⭐Kamil Baki - Dil ve Anlatım Bilgisi / Sıfatlarla (Ön Ad) İlgili Konu Anlatımları


2013/12/04

Soru sıfatı nedir? - Kamil Baki


Varlıklarla ilgili sıfatları soran soru sözcüklerine soru sıfatı denir.

Nasıl bir elbise istiyorsun?
Yarın kaç kişi gelecek?
Kardeşin hangi okula gidiyor?
Ne kadar zamanımız var? 

Not: ''Soru sıfatları''yla kurulmuş soru cümlelerine yanıt verilirse soru sözcüğü yerine  bir sıfat gelir.

Hangi soruyu çözemedin?
Şu soruyu çözemedim.
Teyzen kaçıcı katta oturuyor?
Teyzem beşinci katta oturuyor.
Nasıl bir çanta bakmıştınız?
Küçük bir çanta bakmıştım.



2013/05/07

Küçültme sıfatı türeten ekler nelerdir? - Kamil Baki


-cik, -ce, -imsi, -imtırak ekleri küçültme sıfatı türeten eklerdir.

kısa-cık saç, büyük-çe ev, yeşil-imsi elma, ekşi-mtırak erik...

Bu ekler eklendikleri sıfatların niteliğini azaltırlar.

kısa-cık saç / tam kısa değil
büyük-çe ev / tam büyük değil
yeşil-imsi elma / tam yeşil değil
ekşi-mtırak erik / tam ekşi değil


⭐Kamil Baki - Dil ve Anlatım Bilgisi / Sıfatlarla (Ön Ad) İlgili Konu Anlatımları


Küçültme adı ile küçültme sıfatı arasında ne fark vardır? - Kamil Baki


Küçültme adları adlara getirilen -cik, -ciğim, -ceğiz ekleriyle yapılır.

ada-cık, anne-ciğim, kadın-cağız...

Küçültme sıfatları ise sıfatlara getirilen -cik, -ce, -imsi, -imtırak ekleriyle yapılır.

kısa-cık saç, büyük-çe ev, yeşil-imsi elma, ekşi-mtırak erik...

Küçültme adları ve küçültme sıfatlarında unutulmaması gereken en önemli nokta sözcüklerde ad ve sıfat olma koşullarıdır.

Başka bir söyleyişle  bir sözcük -cik, -ce, -imsi, -imtırak eklerini almış olsa da bir adı belirtmediği sürece küçültme sıfatı olamaz.

Çocuğun saçları kısacıktı. / ad
Onların evleri de büyükçeymiş. / ad
Odaları biraz yeşilimsi yapalım. / zarf
Getirdiğin erikler ekşimtırak çıktı. / zarf



⭐Kamil Baki - Dil ve Anlatım Bilgisi / Sıfatlarla (Ön Ad) İlgili Konu Anlatımları



2012/12/04

Birleşik sıfat nedir? - Kamil Baki


Birden çok sözcüğün birleşmesiyle oluşan sıfatlara birleşik sıfat denir. Birleşik sıfatlar, ''kaynaşmış birleşik sıfatlar, öbekleşmiş birleşik sıfatlar ve kurallı birleşik sıfatlar'' olmak üzere üçe ayrılır.

kahverengi şapka / kaynaşmış birleşik sıfat
biraz para / kaynaşmış birleşik sıfat

bir bardak su / öbekleşmiş birleşik sıfat
deniz mavisi göz / öbekleşmiş birleşik sıfat

beyaz gömlekli adam / kurallı birleşik sıfat
gömleği beyaz adam / kurallı birleşik sıfat


Sıfatlar yapıları bakımından kaça ayrılır? - Kamil Baki


Sıfatlar yapıları bakımından ''basit, türemiş ve birleşik'' olmak üzere üçe ayrılır.

eski bina / basit sıfat
büyü-k tarla / türemiş sıfat
bir-kaç öğrenci / birleşik sıfat


Türemiş sıfat nedir? - Kamil Baki


Yapım ekiyle oluşturulmuş sıfatlardır.

kış-lık odun / addan türemiş sıfat
yak-ıcı güneş / eylemden türemiş sıfat


Aynı türden sıfatlar arasına hangi noktalama işareti konur? - Kamil Baki


Bir adla ilgili birden çok sıfat kullanılabilir. Bu sıfatlar aynı türden ise araya virgül konur. Farklı türden ise araya herhangi bir noktalama işareti konmaz.

Uzun bir yolculuğa çıkıyoruz. / niteleme sıfatı-belirtme sıfatı
Uzun, ince bir yolda gidiyorum gündüz gece. / niteleme sıfatı-niteleme sıfatı


2012/12/03

Sıfatlar kaça ayrılır? - Kamil Baki


Sıfatlar  niteleme sıfatı ve belirtme sıfatı olmak üzere ikiye ayrılır.

ağır iş / niteleme sıfatı
öteki adam / belirtme sıfatı

Belirtme sıfatları işaret sıfatı, belgisiz sıfat, soru sıfatı ve sayı sıfatı olmak üzere dörde ayrılır.

bu ev / işaret sıfatı
bazı insanlar / belgisiz sıfat
hangi kitap / soru sıfatı
iki elma / sayı sıfatı

Sayı sıfatları asıl sayı sayı, sıra sayı, kesir sayı ve üleştirme sıfatı olmak üzere dörde ayrılır.

on üç yıl / asıl sayı sıfatı
beşinci kat / sıra sayı sıfatı
yüzde on pay / kesir sayı sıfatı
beşer kalem / üleştirme sıfatı