Doğrudan Anlatım Nedir? - Kamil Baki

Üçüncü kişiye ait bir sözün hiç değiştirilmeden, söyleyenin ağzından çıktığı gibi, aktarılmasıdır.

Atatürk; yurtta sulh, cihanda sulh, demiş.
Ablam bana "Sevil, ben seni hiç anlamıyorum." dedi.
Atalarımız, iki dinle, bir söyle, diye boşuna söylememiş.

Not: Üçüncü kişiye ait sözler aktarma cümlesi olarak adlandırılır. Aktarma cümleleri tırnak ("........") içinde verilebileceği gibi, tırnak içine alınmadan da verilebilir. Tırnak içine alınmadıysa aktarma cümleleri iki virgül arasında gösterilir.

Anlatıcının duygularını içermeyen yargı ne demektir? -Kamil Baki

Anlatıcının duygularını içermeyen, kişiden kişiye değişmeyen, kanıtlanabilir nitelikteki yargılara nesnel yargı, kişiden kişiye değişebilen, kanıtlanması mümkün olmayan yargılara ise öznel yargı denir.

Geçen yıl iki kitabım yayımlandı. / yorumsuz / nesnel / kanıtlanabilir
Geçen yıl iki harika kitabım yayımlandı. / yorumlu / öznel / kanıtlanamaz

Örnekler

Sıcacık bir gülümseyişi var. / öznel
Her kitap hayata vurulmuş bir damgadır. / öznel
Hayat hiçbir şeyi büyütmeyecek kadar kısa. / öznel

On dört yıldır bu şehirde yaşıyorum. / nesnel
Geçen yıl YGS'ye 1900000 öğrenci girmiş. / nesnel
Türkiye'nin yüz ölçümü 814.578 km karedir. / nesnel


Aşağıdakilerden hangisi, cümleyi söyleyenin duygularını da içermektedir?

A) Ayağında yamalı bir pantolon vardı.
B) Mahallede herkes onu sayar, severdi.
C) Dışarıdan, dalgaların sesi duyuluyordu.
D) Kapıda, üniformalı bir memur duruyordu.
E) O güzelim ovalar giderek çoraklaşıyordu.

Doğru yanıt: E

Aşağıdaki cümlelerin hangisi, kanıtlanabilirlik açısından ötekilerden farklı bir nitelik taşımaktadır?

A) Bu sanatçının resimleri, duygu ve düşünceyi görselliğe dönüştüren tutarlı bir üslubun ürünüdür.
B) Sanatçı, bu resimlerinde gerçekleri, değişik yorum ve çağrışımlara açık biçimde vurguluyor.
C) Sanatçı kendine özgü çağdaşlık anlayışını ve eleştirel tavrını bu dizide de sürdürüyor.
D) Sanatçının son resimleri insanı etkileyen ve duygulandıran bir anlatımla, inceden inceye işlenmiştir.
E) Sanatçının sarı ve yeşil renkleri ağırlıklı olarak kullandığı kırsal kesim resimlerinde, çalışan köylüler    görülüyor.

Doğru yanıt: E

(I) Biraz sonra arkadaşımız girdi odaya. (II) Bir balıkçı kazağı, o kazağı çekici kılan yarım bir palto vardı sırtında. (III) Yakalarını kaldırmıştı. (IV) Gözlüklüydü. (V) Sevinç, heyecan, alay karışımı veren gülümsemesi, yüzünün ayrılmaz bir parçası gibiydi ve kendine özgüydü.

Bu parçanın yazarı, hangi cümlelere kendi duygularını katmıştır?

A) I-II         B) I-III        C) II-V         D) III-IV        E) IV-V

Doğru yanıt: C