Kalma durum eki nedir? - Kamil Baki

Varlıkların (özne, nesne) kaldığı, bulunduğu yeri ya da kişiyi belirtmeye yarayan eke (-de, -da, -te, -ta) kalma durum eki denir.

Kalma durum eki almış sözcükler kimde, nede, nerede sorularına yanıt verir ve cümlede dolaylı tümleç görevini üstlenir.

Bu akşam da bizde kalın. / kimde / bizde / Dolaylı tümleç

Gönderdiğin kaynakta bunların hepsi var. / nede / gönderdiğin kaynakta / Dolaylı tümleç

Önümüzdeki yıl Kıbrıs'ta toplanacakmışız. / nerede / Kıbrıs'ta / Dolaylı tümleç

    

Ad Durum (Hal) Ekleri

Ad ve zamirlerin cümledeki görevlerini belirtmeye yarayan eklere ad durum eki ya da hal eki denir. Ad durum ekleri şunlardır:

-i (-ı, -u, -ü ) Belirtme durum eki
-e (-a) Yönelme durum eki
-de (-da, -te, -ta) Kalma durum eki
-den (-dan, -ten, -tan) Çıkma durum eki

Arabayı geçen ay satım. /  Belirtme durumu
Seni çok iyi anlıyorum. / Belirtme durumu
Dün onu burada ağırladık. / Belirtme durumu
Sen ona yardım edemezsin. / Yönelme durumu
İki haftadır köye gitmiyoruz. / Yönelme durumu
Hepimizin öğretmenlere saygısı sonsuzdur. / Yönelme durumu
Dün İzmir'de sizi görmüşler. / Kalma durumu
Toplantı bugün beşte. / Kalma durumu
Anadolu'da birçok müşterimiz var. / Kalma durumu
Çantasından bir kalem çıkarıp bana verdi. / Çıkma durumu
Sizi herkesten az sevmiyorum. / Çıkma durumu
Bu kitapları sizden aldık. /  Çıkma durumu

Not: Türkçede birçok ek biçimce aynı, işlevce farklıdır. Ad durum ekleri de biçimce aynı bazı eklerle karıştırılmaktadır.

Yazı burada geçirelim. / Ad durum eki
Yazı çok güzel geçmiş kardeşimin. / İyelik eki
Yazı pek okunaklı değil. / Yapım eki

Geçen hafta Bodrum'a gittik. / Ad durum eki
Yaza bizim köye gidelim. / Yapım eki

Şehirde yaşamaya alışmışsın. / Ad durum eki
Sözde sorunlarla bizi epeyce oyaladı./ Yapım eki

Ankara'dan saat üçte çıktık. / Ad durum eki
Sizi candan kutlarım. / Yapım eki
Sıradan işlerle uğraşmazdı. / Yapım eki
Öğrencilerden birkaçı gelmemiş. / Tamlayan (in) eki


(I) Gerçek yazar, yaratma yeteneğini kullanarak yaşamı bilgi, duygu ve düşünce süzgecinden geçiren kişidir. (II) Bu yazar, kahramanlarının ruhsal durumlarını anlatmak için, onların davranışlarını ve başkalarıyla olan ilişkilerini gösterme yolunu seçiyor. (III) Seçtiği karakterler öylesine kanlı canlı kişiler ki benzerlerine gerçek hayatta kolayca rastlanabilir. (IV) Yazar, hem okurunu bir beklenti içinde tutmak hem de anlatımını tekdüzelikten kurtarmak için çeşitli yollara başvuruyor. (V) Romanlarının konusunu kendi gözlemlerinden, toplumsal sorunlardan çıkardığı gibi, bunları masallardan, destanlardan da alabiliyor.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde, adın yönelme durum ekini almış sözcükler vardır?

A) I. ve II.                                 B) I. ve V.                     C) II. ve III.
                            D) III. ve IV.                    E) IV. ve V.


Yanıt: D