Basit ad nedir? - Kamil Baki

Yapım eki almamış, başka bir sözcükle birleşmemiş adlara basit ad denir.

deniz
çiçek
göz
kelebek
gün

Not: Çekim ekleri sözcüklerin yapısını değiştirmez.

çiçek-ler / basit ad
deniz-i / basit ad
çiçeğ-e / basit ad

⭐Kamil Baki - Dil ve Anlatım Bilgisi / Adlarla (İsim) İlgili Konu Anlatımları

Eylemden türemiş ad nedir? - Kamil Baki

Eylem kök ve gövdelerinden yapım ekleriyle yeni adlar türetilebilir.

dur-ak
eylem yapım eki
eylemden türemiş ad

sil-gi / eylemden türemiş ad
yaz-gı / eylemden türemiş ad
yaz-ı / eylemden türemiş ad
öğret-men / eylemden türemiş ad
öğren-ci / eylemden türemiş ad

Uygulama

Aşağıdaki cümlelerdeki eylemden türemiş adları bulun.

Arkadaşın önce görgü nedir onu öğrensin, sonra yanıma gelsin.
Hemen bir dilek tut, yıldız kaydı.
Bu işletmeyi biz toprağı tırnaklarımızla kazıyarak kurduk.
Son yapılan çizimleri pek beğenmedim, demişsin.
Dün kaçaklarını çoğu polis tarafından yakalanmış.




Arkadaşın önce görgü nedir onu öğrensin, sonra yanıma gelsin.
Hemen bir dilek tut, yıldız kaydı.
Bu işletmeyi biz toprağı tırnaklarımızla kazıyarak kurduk.
Son yapılan çizimleri pek beğenmedim, demişsin.
Dün, kaçakların çoğu polis tarafından yakalanmış.

Yapıları bakımından adlar kaça ayrılır?

Yapıları bakımından adlar üçe ayrılır: basit adlar, türemiş adlar, birleşik adlar.

Basit adlar: Yapım eki almamış, başka bir sözcükle birleşmemiş adlardır.
kalem, deniz, insan, çiçek, Türk, sarı...

Türemiş adlar: Sözcük kök ve gövdelerinden yapım ekleriyle oluşturulmuş adlardır.
sev-gi, kitap-lık, çanta-çı, Türk-çe, ses-siz-lik...

Birleşik adlar: En az iki sözcük birleşmesiyle oluşmuş adlardır.
aslan-ağzı, Kara-deniz, uçak-savar, gök-yüzü...

Uygulama

Aşağıdaki altı çizili adların yapısını belirtin.

Masaya elindeki hanımeli demetini bıraktı genç kadın.
Yolcular söylenmeye başlayınca şoförümüz arabayı kıyıya çekti.
Gözlemlerimi öğretmenimle paylaşmayı çok istiyorum.
Dershaneye küçük bir kitaplık yaptıracakmış yöneticiler.
Sevgililer günü önümüzdeki cumartesi mi?


Masaya elindeki hanımeli demetini bıraktı genç kadın. / basit, birleşik, basit
Yolcular söylenmeye başlayınca şoförümüz arabayı kıyıya çekti. / türemiş, basit, basit
Gözlemlerimi öğretmenimle paylaşmayı çok istiyorum./ türemiş, türemiş, türemiş
Dershaneye küçük bir kitaplık yaptıracakmış yöneticiler. / birleşik, türemiş, türemiş
Sevgililer günü önümüzdeki cumartesi mi? / türemiş, basit, birleşik